Khí hậu Trái đất đang mất cân bằng hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử, khi giai đoạn 2015-2025 được xác nhận là 11 năm nóng nhất trong lịch sử, được nhấn mạnh trong báo cáo Tình trạng khí hậu toàn cầu hằng năm của Tổ chức khí tượng thế giới (WMO).
Đáng chú ý, lượng nhiệt tích trữ trong đại dương đạt mức cao kỷ lục vào năm 2025, khi biển tiếp tục hấp thụ khoảng 91% năng lượng dư thừa bị giữ lại bởi lượng khí nhà kính tích tụ ở mức chưa từng có trong khí quyển của chúng ta.
Mỗi năm, một lượng năng lượng mặt trời nhất định chiếu đến hành tinh của chúng ta. Trong điều kiện khí hậu “ổn định” về mặt lý thuyết, lượng năng lượng chiếu vào sẽ xấp xỉ bằng lượng năng lượng phát ra.
Lượng khí nhà kính khổng lồ trong khí quyển đã ngăn cản năng lượng đó quay trở lại không gian. Thay vào đó, trong nỗ lực phân tán khắp Trái đất, năng lượng đó thâm nhập vào môi trường của chúng ta, đặc biệt là ở các đại dương.
Theo báo cáo, chỉ 1% lượng năng lượng dư thừa đó được lưu trữ trong chính khí quyển. 5% tích tụ trên đất liền. 3% được băng hấp thụ, góp phần làm tan chảy các sông băng. 91% năng lượng dư thừa còn lại được đại dương hấp thụ dù rất khó hình dung, nhưng báo cáo giải thích nó dưới dạng nhiệt lượng tích trữ.
Năm 2025, lượng nhiệt tích trữ trong đại dương vượt mọi kỷ lục của 66 năm qua, vượt xa kỷ lục bị phá vỡ năm 2024 khoảng 23 zettajoules (23.000.000.000.000.000.000.000 joules!). Đây là bước nhảy vọt cực lớn, nếu xét đến chênh lệch 14 zettajoules được ghi nhận giữa năm 2020 và 2021 đã là con số đáng báo động thời điểm đó.
Mặc dù khả năng hấp thụ nhiệt và khí CO2 của đại dương dường như làm giảm tác động của biến đổi khí hậu trên đất liền, nhưng các mô hình cho thấy ngay cả khi con người cắt giảm hoàn toàn lượng khí thải nhà kính, riêng Nam Đại Dương vẫn sẽ tiếp tục giải phóng nhiệt và duy trì sự nóng lên toàn cầu trong ít nhất một thế kỷ nữa.
Hơn nữa, đại dương nóng lên sẽ thúc đẩy sự hình thành các cơn bão cực đoan hơn, dẫn đến tần suất và cường độ các hiện tượng thời tiết cực đoan cao hơn, như bão Melissa, các cơn bão nhiệt đới Senyar và Ditwah, các cơn bão ở Việt Nam và Philippines, tất cả đều xảy ra vào năm 2025.
Đây cũng là tin cực kỳ xấu cho sự sống trong đại dương và cho các cộng đồng phụ thuộc vào tài nguyên biển. Các đợt sóng nhiệt đại dương dữ dội và chưa từng có đã xảy ra trong những năm gần đây. Sóng nhiệt đại dương thường dẫn đến phát thải thêm khí nhà kính, khi cá chết và các sinh vật khác phân hủy sau đó.
Bên cạnh năng lượng mặt trời, báo cáo của WMO cũng lưu ý, đại dương đã hấp thụ khoảng 29% lượng khí thải CO2 từ các hoạt động của con người thải ra trong thập kỷ qua. Khi CO2 hòa tan trong nước, nó làm cho nước trở nên có tính axit hơn.
Nhiều sinh vật phù du - tạo nên nền tảng chuỗi thức ăn biển toàn cầu - về cơ bản đang bị hòa tan bởi nước biển ngày càng có tính axit. Nước biển có tính axit cao, các sinh vật tạo vỏ canxi, như sinh vật phù du và san hô, sẽ khó hình thành và duy trì vỏ, xương, các cấu trúc canxi cacbonat khác; nước có tính axit rất cao thậm chí có thể hòa tan chúng.
Lượng khí thải nhà kính từ các hoạt động của con người, cụ thể là sử dụng nhiên liệu hóa thạch để cung cấp năng lượng cho hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống và khí thải từ nông nghiệp, đã thúc đẩy những thay đổi nhanh chóng và quy mô lớn trên toàn cầu chỉ trong vài thập kỷ.
Báo cáo này dựa trên dữ liệu và thông tin đầu vào từ các cơ quan khí tượng và thủy văn quốc gia trên toàn thế giới, các Trung tâm khí hậu khu vực của Tổ chức khí tượng thế giới (WMO), các đối tác của Liên Hợp Quốc và hàng chục chuyên gia.
